Knoei niet met broodkruimels

M’n ouders lazen vroeger vaak sprookjes voor, voordat ik ging slapen, zoals ’De Keizer en de Nachtegaal’ van Hans Christian Andersen en ‘Hans en Grietje’ van de gebroeders Grimm. Aan dat laatste sprookje moest ik sterk denken bij het voorbereiden van deze blog. Hans en Grietje laten in het donkere bos broodkruimels achter zich vallen om later de weg terug te kunnen vinden. Helaas aten de vogels de broodkruimels op. Voor de terugweg zitten Hans en Grietje diep in de problemen.

Ontwerpers noemen informatie-paden op websites naar analogie van de broodkruimels: kruimelpaden. Je hebt ze vast wel eens gezien. Boven de inhoud van een webpagina en onder het menu. Daar zie je dan een aantal verwijzingen die aangeven waar je op dat moment in de website verzeild bent geraakt. Meestal geeft het teken ‘>’ of ‘/’ aan dat de volgende verwijzing één stap dieper in de webstructuur staat.

Het gebruik van kruimelpaden bezorgt mij altijd een dubbel gevoel. Er is eigenlijk weinig mis mee: (1) ze geven een goed idee over waar je bent; (2) je kunt gemakkelijk naar een pagina hoger in de structuur springen; (3) gebruikers mopperen er nauwelijks over; (4) en het neemt weinig ruimte in. Daarom is het volgens veel schrijvers vereiste kost. En juist dáár ben ik het niet mee eens. Het lijkt mooier dan het is en ziet fundamentele problemen over het hoofd.

Kruimelpaden geven aan waar je bent; ze wijzen niet de weg

De eerste misleiding is dat kruimelpaden zich enkel richten op waar de bezoeker is, niet waar de bezoeker naar toe wil. De gebruiker moet zelf een inschatting maken over de vervolgstap in de hiërarchie. Een onzekere keuze die alles behalve gebruiksvriendelijk is.

Kruimelpaden zijn lineair, maar zo navigeren onze gedachten niet

Gebruikers navigeren naar wat op dat moment in hun gedachten relevant voor ze is en dat kan wat structuur betreft ver buiten de huidige webpagina liggen. Het is helemaal niet fijn om eerst via de structuur naar boven te moeten navigeren om daarna weer de diepte in te moeten duiken. Een directe en relevante lijn is een stuk gebruiksvriendelijker.

Kruimelpaden werken niet met informatie uit databases

Steeds meer webwinkels of websites bieden informatie aan in een grote bak waar je naar wens met een filter producten of artikelen uit kan halen. Je gebruikt zo’n filter flexibel: je bepaalt zelf de volgorde of je slaat filtermogelijkheden over. Je kiest bijvoorbeeld eerst het merk daarna kleur of afmetingen. Zodra je voor een product kiest, bestaat er geen juiste en complete structuur meer die aangeeft waar je op dat moment bent of hoe je stappen terug kan doen via een structuur. Het kruimelpad sluit nu niet meer aan op het mentale model van informatie uit de database.

Kruimelpaden zijn een lapmiddel voor een slechte user interface

Een goed menu geeft altijd helder en transparant aan waar je bent. Je zou nooit afhankelijk mogen zijn van een kruimelpad. Een menu is veel geschikter om aan te geven waar je in de website bent, omdat het ook direct de alternatieven op de verschillende niveau’s laat zien. Gebruik liever labels (losse steekwoorden). Dat is een betere manier om een idee te geven over hoe een product leeft in een database, in een structuurloze bak met informatie.

Zo slecht zijn kruimelpaden niet

Met kruimelpaden is eigenlijk niet veel mis: ze nemen weinig ruimte in; gebruikers weten vaak wel waarvoor het is; en het geeft heel snel inzicht in de locatie. Een goedkoop en prima middel om toe te passen. Maar ik denk dat het niet de juiste manier is om de essentie van een user interface te verbeteren.

Bart van de Biezen

Bart van de Biezen

Als cognitief ergonoom bij Aan Zee Communicatie, onderzoek, ontwerp, spreek en schrijf ik over user interfaces en usability. M'n achtergrond: Industrieel Ontwerpen en daarna Psychologie aan de Universiteit Twente, afgestudeerd bij Philips op midair pointing voor een nieuwe generatie TV's, Apple Design Award voor CSSEdit, usability onderzoeker bij MetrixLab en blogger.