Zoekmachine optimalisatie

Geïnteresseerden of klanten vragen mij af en toe of ik ook aan search engine optimalisatie (SEO) doe. Dit betekent dat je een website aanpast zodat het hoger scoort in de zoekresultaten van zoekmachines, zoals die van Google. Hiervoor bestaan geen trucjes. Hoog scoren lukt alleen door je te richten op kwaliteit van je content, op usability, toegankelijkheid en structuur. Dat kost inspanning, tijd en aandacht. Roger Johansson heeft daar een prachtig artikel over geschreven op zijn website 456bereastreet.com. Ik sta volledig achter zijn artikel en omdat ik het zo belangrijk vind heb ik, na toestemming van hem, het artikel vertaald en hier geplaatst.


Klanten benaderen ons (Roger Johansson en andere) af en toe met vragen over zoekmachine optimalisatie en gunstige posities in de zoekresultaten. Vaak zijn ze dan al door een externe SEO (search engine optimalisatie) consultant ingelicht over de mogelijkheden om hun website voor zoekmachines te optimaliseren, natuurlijk voor veel geld. Zo’n SEO consultant belooft dan ‘gegarandeerde top resultaten’ en ‘het insturen naar 500.000 verschillende zoekmachines en directories’.

Helaas laten veel website-eigenaren zich regelmatig overhalen door dit soort SEO oplichters. Het is ook aanlokkelijk en begrijpelijk dat velen er intrappen en betalen voor zogenaamde ‘top resultaten’ en ‘het insturen naar alle zoekmachines’. Immers, wie wil niet dat hun website hoog scoort in de zoekresultaten?

Om te voorkomen dat mensen voor nutteloze SEO adviezen betalen wil ik graag aangeven wat wel er toe doet om hoog te scoren bij zoekresultaten. Deze richtlijnen gebruik ik ook voor mijn eigen website en voor de websites van mijn klanten.

Laat ik beginnen te stellen dat niet alle SEO consultants oplichters zijn. Er bestaan gerenommeerde bedrijven die uitstekend werk leveren. Maar ga er maar vanuit dat een bedrijf dat reclame maakt met de slogan ‘gegarandeerde top resultaten’, ‘het insturen naar 500.000 verschillende zoekmachines en directories’, ‘direct resultaat’ of ‘permanente topposities’ een oplichter is. Er bestaan gewoonweg geen trucs die je garanderen dat je website bovenaan bij de zoekresultaten komt te staan, of je moet zelf eigenaar zijn van de zoekmachine of een unieke woordengroep hebben die alleen op jouw website vermeld staat.

Opvallend is dat de stappen die je moet nemen om hoog te scoren bij een zoekmachine, voornamelijk te maken hebben met het verbeteren van de toegankelijkheid van je website, dus met usability en een hoog kwaliteitsniveau van de markup (HTML), de basis in webstandaarden. Of anders gezegd; “Door je website extra toegankelijk en gebruiksvriendelijk te maken voor gewone bezoekers en door nettere HTML-code te gebruiken, maak je je website tegelijkertijd aantrekkelijker voor search engine robots (indexeer-software van zoekmachines).”

Bedenk dat de richtlijnen die ik hier verder beschrijf de basis van SEO is. Voer deze richtlijnen eerst uit voordat je hulp gaat zoeken bij gerenommeerde bedrijven die aan zoekmachine-optimalisatie doen. Zodra je zaken gaat doen met een SEO bedrijf is het ook verstandig dat je precies weet wat ze van plan zijn met je website. Willen ze verdachte of twijfelachtige methodes toepassen dan kan je beter terughoudend zijn. Je website zou wel eens gestraft kunnen worden door zoekmachines. Zoekmachines straffen je website door bijvoorbeeld je website te verbannen uit de zoekresultaten. Als de adviezen van een SEO consultant in het verlengde staan van mijn adviezen, is de kans groot dat je met een gerenommeerd SEO bedrijf zaken doet.

Er bestaan geen snelle trucs

Ben je op zoek naar een slimme manier om je website hoog in de zoekresultaten te krijgen? Dan heb ik slecht nieuws: Zo’n manier bestaat niet. Goede zoek­machine optimalisatie kost tijd, moeite, aandacht en inzet, vooral als het gaat om de content van je website.

Heb geduld. De resultaten krijg je niet direct de volgende dag. Leg een klant dit ook uit wanneer je begint met zoekmachine optimalisatie, zodat je zeker weet dat die dat begrijpt. De verwachtingen van je klant moeten overeenkomen met zijn toekomstige ervaringen.

Schrijf kwaliteitsteksten

Dit is waarschijnlijk het meest belangrijk om je website makkelijk te laten vinden. Zelfs als je website technisch perfect is, dan nog is content van hoge kwaliteit een ’must’. Zo is het en niet anders, helaas, maar waar.

Goede content betekent dat de feiten in teksten kloppen en je taalgebruik grammaticaal foutloos is. Voor je doelgroep moet, ongeacht het onderwerp van je website, de inhoud uniek zijn en/of specifiek genoeg zijn om aan te spreken. De verhalen moeten toegevoegde waarde voor ze leveren, het moeten nuttige teksten zijn.

Met goede content ben je verzekerd van terugkerende bezoekers. Deze bezoekers verwijzen op hun websites dan graag naar jouw website. Juist deze verwijzingen naar jouw website vanuit totaal andere websites is een belangrijk meet­instrument voor zoekmachines om jou hoog te laten eindigen in hun zoekresultaten. Zeker als de verwijzende websites zelf hoog aangeschreven staan.

Naast kwaliteit gaat het om continuïteit. Voeg regelmatig nieuwe content toe en geef je bezoekers een motief om terug te komen. Zodra zoekmachine-robots merken dat je je website regelmatig aanpast, zullen deze robots ook vaker je website bezoeken. Met als gevolg dat ze jouw nieuwe inhoud eerder indexeren.

Een webdesigner is zelden verantwoordelijk voor het schrijven van de content. Vaak wil de klant zelf teksten maken. Dat is natuurlijk prima als de klant dat zelf goed kan en dat blijvend kan doen. Naar mijn ervaring is dat echter zelden het geval. Probeer daarom de klant ervan te overtuigen dat het verstandig is iemand in te huren om teksten te schrijven of nieuwe tekstvoorstellen te controleren. Het moet de klant duidelijk zijn dat zijn website nooit hoog in de zoekresultaten komt als er geen goede content is.

Denk na over spelling

Wees bewust van de verschillen in bijvoorbeeld Amerikaans Engels en Brits Engels, zoals color versus colour, optimalization versus optimalisation, als je in het Engels schrijft. Er zijn ook tal van woorden die vaak verkeerd gespeld worden. Dit geldt natuurlijk voor alle talen.

Maak geen opzettelijk spelfouten om zo een graantje mee te pikken bij verkeerd ingevoerde zoektermen. Het staat haaks op het idee van ‘goede content’. Als woorden verschillend gespeld mogen worden of dat de gebruiker ze vaak verkeerd speld, overweeg dan om een verklarende woordenlijst toe te voegen of om de meest voorkomende spellingvariaties op te nemen op een pagina.

Maak beschrijvende paginatitels

Door paginatitels simpel, beschrijvend en relevant te maken, maak je het voor zoekmachines gemakkelijker om te weten waar de pagina over gaat. Mensen zien in de zoekresultaten beter of je webpagina relevant voor ze is. Zoekmachines gebruiken de paginatitel namelijk als verwijzing naar je webpagina.

Met name hierdoor is het titel-element één van de meest belangrijke elementen op je webpagina’s. Sommigen vinden het zelfs het belangrijkste element ervan.

Roger Johansson gebruikt de verticale balk (‘|’) om de titel op te delen. Een ander veel gebruikt alternatief is het minusteken of koppelteken (‘-’). Een probleem met deze tekens is dat het verkeerd voorgelezen kan worden door screenreaders, bijvoorbeeld: zoekmachine optimalisatie minus bzzen. Zelf gebruik ik een midpoint, ook wel bekend als middle dot, (‘·’), omdat dit typografisch gezien correcter is. Een midpoint is een oud Europees leesteken dat gebruikt wordt om afzonderlijke items in een horizontale lijn te scheiden.

Het is ook goed om stil te staan bij de volgorde in het titel-element. Ik merk zelf dat de volgorde van eerst ‘document-titel’ daarna ‘sectienaam’ en als laatste ‘bedrijfsnaam’ het best werkt. Het titel-element kan er dan als volgt uitzien:

Document-titel | Sectienaam | Website of bedrijfsnaam

Naar aanleiding van een discussie onlangs hier, merk ik graag op dat deze volgorde waarschijnlijk ook het beste is voor een toegankelijke titel. Nogmaals, toegankelijkheid en SEO gaan hand in hand.

Wat je ook doet, gebruik verschillende titels voor verschillende webpagina’s. Zoekmachines hebben anders veel last om je website te indexeren. Ook je gebruikers surfen met behulp van zoekresultaten en dus je paginatitels. Het is voor hen belangrijk snel te weten waarover het document gaat.

Gebruik echte hoofdstukken

Maak vooral gebruik van de ‘h1′ – ‘h6′ HTML-elementen voor rubrieken op je website. Webontwerpers kiezen vaak voor afbeeldingen als hoofdstuk­vermelding waardoor ze exotische lettertypes kunnen gebruiken, maar zoekmachines besteden nauwelijks aandacht aan deze afbeeldingen. Dat geldt zelfs als je het (vereiste) alt-attribuut gebruikt. In een alt-attribuut staat de beschrijving van de afbeelding, maar de tekst in het alt-attribuut weegt minder zwaar dan normale tekst. Mijn ervaring is dat dit ook zo is wanneer de afbeelding als hoofdstuk-element (e.g. h1) is gemarkeerd. Graag hoor ik het als je het tegendeel hiervan ervaart.

Wanneer het gebruik van normale tekst voor hoofdstukken echt niet kan, is er wel een alternatief, namelijk de ‘Flash vervangingstechniek’. Maar dat is niet zonder risico’s. Deze techniek verbergt normale tekst en theoretisch kunnen zoekmachines je daarvoor straffen. Het risico van straf voor deze specifieke vervangingstechniek is klein, maar je bent gewaarschuwd.

Gebruik zoekmachine vriendelijke url‘s

Vermijd dynamisch gegenereerde url‘s waarin een ‘query string’ staat. Een query string laat de server weten welke gegevens uit de database nodig zijn en begint vaak met een vraagteken in de url. Zoekmachine-robots kunnen problemen hebben met dit soort url‘s en kijken niet altijd verder dan de vraagtekens.

Gebruik dus zoekmachine-vriendelijke en leesbare url‘s. Dit helpt zowel je ranking als je gebruikers. Nadat ik het url-schema bij klanten heb veranderd, heb ik ongelofelijke verbeteringen in de ranking gezien.

Het aanpassen en herschrijven van url‘s is soms erg lastig. Sommige content management systemen zorgen voor de nodige drempels, maar het is meer dan lonend om hier voldoende aandacht aan te besteden. Een paar nuttige links (Engels) hiervoor zijn: Generating Simple url‘s for Search Engines en mod_rewrite: A Beginner’s Guide to url Rewriting

Zorg dat anderen naar je verwijzen

Er is geen eenvoudige manier om anderen naar je te laten verwijzen, met uitzondering van —je raadt het al— het aanbieden van goede content. Inkomende links zijn zeer belangrijk voor SEO. Het is daarnaast het moeilijkste onderdeel van SEO.

Toch heb ik gemerkt dat links minder belangrijk zijn dan specifieke en unieke inhoud. Een paar van onze klanten bevinden zich in een wat niche markt. Ze hebben niet veel sites die naar hen verwijzingen, maar ze krijgen wel goede ranking bij de zoekmachines vanwege de specifieke en unieke inhoud.

Gebruik geldige, semantische, gestructureerde, en toegankelijke HTML‑code

Meeste webbrowsers kunnen zeer goed rommelige en foute HTML-code weergeven, maar je mag er zeker niet van uitgaan dat de zoekmachine-robots op dezelfde manier je website ontrafelen en begrijpen. Zorg dus voor valide HTML code en vermijd vormgeving in de HTML-code. Vormgeving definieer je in stijldocumenten (css), niet in HTML-code. De HTML-code moet dus gestructureerd en schoon zijn. Door de inhoud-naar-markup-ratio te verhogen maak je je website aantrekkelijker voor zoekmachines.

Hoge kwaliteit HTML-code helpt dus ranking.

Toegankelijkheid is essentieel. Maak je je website ook goed toegankelijk voor visueel gehandicapten dan kunnen ook robots van zoekmachines beter hun weg vinden op je website. Bedenk je dat Google ook blind is, dus zelfs wanneer je niet de moeite neemt om blinde mensen te ondersteunen (wat wel zou moeten) zou je dat in ieder geval voor Google moeten doen. Concreet betekent dit dat je echte headings, alinea’s en lijsten moet maken. Voorkom alles waardoor robots van zoekmachines in verwarring komen.

Flash en JavaScript zijn prima, zolang ze niet verplicht zijn om te navigeren of om cruciale informatie in te zien. Verberg geen inhoud in Flash-bestanden of achter JavaScript navigatie. Test je website door hem te bekijken in de webbrowser Lynx zonder afbeeldingen, css, JavaScript en Flash. Als dat problemen geeft, is het heel waarschijnlijk dat zoekmachines ook problemen hebben bij het indexeren van je website.

Stuur zorgvuldig in

Vaak overschat, maar het kan nuttig zijn om een website bij directories en zoekmachines in te dienen. Vooral als de website nieuw is en nog niet is opgepikt door Google of anderen. Het kan nooit kwaad om je website aan Google door te geven, maar hoogstwaarschijnlijk zal Google je altijd wel vinden. Twee waardevolle directories zijn Yahoo! Directory en het Project Open Directory. Wees wel geduldig, het kan een paar weken duren voordat ze je inzendingen verwerken, behalve natuurlijk als je betaalt.

Houd zoekmachines niet voor de gek

Gebruik vooral geen ‘cloaking’, ‘link farms’, ‘keyword stuffing’, ‘alt-tekst spamming’ of andere dubieuze methoden. Als je geluk hebt werken ze eventjes, maar je loopt het risico dat je wordt verbannen van zoekmachines. Zoekmachines eisen dat hun resultaten nauwkeurig zijn en ze doen er alles aan om misleiding tegen te gaan. Dus houd zoekmachines nooit voor de gek.

Vermijd frames

Het is mogelijk om robots websites met frames te laten doorzoeken, maar het blijft dan toch nog lastig om bezoekers die vanuit de zoekmachine op je website komen naar de juiste webpagina te verwijzen.

Wanneer iemand een link uit een zoekresultaat volgt zal deze persoon op een los document stuiten zonder de correcte frameset. Dit geeft verwarring omdat de cruciale onderdelen, zoals navigatie, meestal in andere frames staan.

Sommige websites gebruiken JavaScript of server-side scripting om iedereen die vanuit de zoekresultaten komt naar de homepagina te dirigeren. Dat is natuurlijk heel ongebruiksvriendelijk en helpt je bezoeker niet. Stop dus met het gebruik van frames. Frames zijn niet alleen slecht voor SEO maar verminderen ook de gebruiksvriendelijkheid.

Wees terughoudend met de browserdetectie

Als je webbrowserdetectie echt nodig is voor je website, zorg er dan voor dat de robots van de zoekmachines (of onbekende user-agent) er geen hinder van hebben. Zonder toegang van deze robots komt je website zeker niet in zoekresultaten voor. Het klinkt voor de hand liggend, maar ik heb het zien gebeuren bij websites van grote bedrijven.

Verspil geen tijd aan ‘meta tags’

De meeste zoekmachines hechten nauwelijks of geen waarde aan de inhoud van ‘meta tags’. Deze meta tags worden namelijk te vaak gebruikt door spammers. Ik adviseer nog wel om het meta description element te gebruiken, maar daar houdt het ook echt bij op. Keywords doen geen pijn, maar ze helpen ook nauwelijks. Algemeen gesproken is het dus niet de moeite waard om tijd te verspillen aan het maken van ‘meta tags’.

Sommige zoekmachines gebruiken wel de inhoud van de ‘meta description element’ voor de beschrijving van een website bij de zoekresultaten. Maak deze beschrijving daarom uniek en duidelijk voor elk document.

Uuh. Was dit artikel te lang?

Oke, dan deze ultra-korte gids voor een goede ondersteuning van SEO: zorg voor kwalitatief hoogstaande content, die je regelmatig actualiseert en zorg ervoor dat je website volgens de juiste standaarden bouwt.

Bart van de Biezen

Bart van de Biezen

Als cognitief ergonoom bij Aan Zee Communicatie, onderzoek, ontwerp, spreek en schrijf ik over user interfaces en usability. M'n achtergrond: Industrieel Ontwerpen en daarna Psychologie aan de Universiteit Twente, afgestudeerd bij Philips op midair pointing voor een nieuwe generatie TV's, Apple Design Award voor CSSEdit, usability onderzoeker bij MetrixLab en blogger.